De energietransitie is in volle gang. Maar wat betekent dat concreet voor een regio als Zeeland? En welke rol speelt waterstof daarin? De Provincie Zeeland zocht naar duidelijkheid. Oostkracht10 nam de uitdaging aan. Een groot project, met veel stakeholders en belangen. Het onderzoek werd eerder al aangekondigd in een Kamerbrief. Er zat dus echt druk op. Het resultaat? Een impactanalyse die niet alleen inzicht biedt, maar ook een echt praatstuk is geworden.
“Het draait erom dat Nederland van het aardgas af wil en CO₂ wil reduceren,” vertelt Dirk Jan, adviseur en één van de eigenaren van Oostkracht10. “Waterstof kan daarin een belangrijke rol spelen. Het wordt vaak de energietransitie genoemd, maar ik noem het voor dit project liever de waterstoftransitie. Als je waterstof verbrandt, komt er geen CO₂ vrij. Dus als je het eenmaal hebt, is het een prachtige stof, maar kom er komt veel bij kijken.”
De Provincie Zeeland vroeg Oostkracht10 om dit in beeld te brengen: hoe zal de waterstoftransitie zich ontwikkelen? Wat zijn de belangrijkste milieu- en veiligheidsaandachtspunten? En hoe kan de provincie hierop sturen?
“Eigenlijk wilden ze weten: wat verandert er, wat betekent dat, en wat kunnen we ermee?” zegt Dirk Jan.
“We begonnen met een projectdefinitiefase. Bij zo’n groot en complex vraagstuk wil je in één keer de goede dingen doen. Dus eerst scherp krijgen wat we wél en niet willen onderzoeken. Daarna volgden drie onderzoeksvragen. Iedere onderzoeksvraag begon met een literatuurstudie en interviews. Vervolgens bespraken we die input met een klankbordgroep.”
Die klankbordgroep bestond uit zo’n vijftien vertegenwoordigers van gemeenten, ministeries, veiligheidsregio’s, omgevingsdiensten en de provincie. “We gebruikten die groep niet alleen om te toetsen,” legt Dirk Jan uit. “Wij zeiden letterlijk: ‘Jullie verrijken onze input.’ Dat werkte heel goed. We trekken ons niet terug in een hok, maar betrekken iedereen bij het proces. Op die manier creëer je draagvlak en eigenaarschap.”
“Normaal zijn we niet van de dikke rapporten, maar dit was er eentje. Het project was inhoudelijk complex en politiek gevoelig. We wilden daar eerlijk over zijn. Daarom hebben we een apart hoofdstuk toegevoegd welke onzekerheden we in de studie zijn tegengekomen. We vonden het belangrijk om te beschrijven waar de onzekerheden zaten en hoe de dynamiek van het onderzoek werkte. Openheid creëert vertrouwen.”
Waar andere bureaus kiezen voor theoretische rapporten vol scenario’s, koos Oostkracht10 voor de praktijk. “We proberen het altijd zo concreet mogelijk te maken,” vertelt Dirk Jan. “Wat verandert er nou echt? Natuurlijk werkten we ook met scenario’s, maar we wilden zo dicht mogelijk bij de praktijk blijven. Dat maakt het bruikbaar.”
“Eén van de stoffen die waarschijnlijk wordt gebruikt om waterstof te importeren, is ammoniak. Dat ligt gevoelig: niemand wil dicht bij ammoniak wonen. Hoe gaan gemeenten en inwoners in Zeeland daarop reageren? Dat was spannend. Maar we ontdekten een belangrijk inzicht: in Zeeland is al veel ammoniak aanwezig. Er komt wel wat bij, maar de aard van de problematiek verandert niet. Dat nuchtere inzicht typeert onze manier van werken. We hebben geprobeerd het zo genuanceerd mogelijk op te schrijven.”
“Voor mij persoonlijk waren er twee dingen die dit project zo leuk maakten,” zegt Dirk Jan. “Eén: we hebben met een grote groep collega’s samengewerkt. Dat is geen dagelijkse gang van zaken en dat beviel erg goed. En twee: het is geweldig om te werken aan iets dat er maatschappelijk echt toe doet. De waterstoftransitie is spannend, nieuw en vol kansen. En wij mochten daaraan bijdragen.”
Hij glimlacht. “Het rapport is echt wel een mooi praatstuk geworden, waardoor je het gesprek kunt voeren over dit onderwerp. Ja, daar ben ik wel trots op.”
"*" geeft vereiste velden aan